Khay bánh tiếp khách ngày Tết: bày bánh chả, bánh khảo gọn đẹp

Ba ngày Tết, cửa nhà gần như lúc nào cũng có khách. Người đến chúc tuổi, ngồi uống chén trà, ăn miếng bánh rồi lại đi thăm nhà khác. Nhịp đón khách như vậy khiến khay bánh tiếp khách ngày Tết cần được nghĩ khác với một bữa tiệc ngồi lâu: bày sao cho khách dễ lấy, ăn một hai miếng là vừa, chủ nhà không phải loay hoay dọn đi dọn lại mà khay vẫn gọn và đẹp từ sáng đến tối. Dưới đây là những kinh nghiệm bày bánh chả, bánh khảo cùng mứt và trà mà Bánh Thủy Khuê muốn chia sẻ với các gia đình đón nhiều khách.

Khách chúc Tết ghé nhanh, khay bánh cần dễ lấy, dễ ăn

Điểm khác biệt lớn nhất của những ngày đầu năm là khách thường ngồi rất ngắn. Nhiều người còn kiêng ăn uống dài dòng ở nhà người khác vào sáng mùng 1, chỉ nhấp chén trà cho phải phép. Vì thế, khay bánh mời khách ngày Tết nên ưu tiên ba tiêu chí: lấy bằng tay không ngại, ăn một miếng là trọn vị, và không rơi vụn ra áo quần.

Bánh chả miếng nhỏ, bánh khảo cắt thành thỏi vuông, mứt gừng, mứt dừa lát mỏng hay vài loại hạt rang đều đáp ứng được điều này. Ngược lại, những loại bánh to phải dùng dao cắt tại chỗ, bánh có nhân chảy hay kem lạnh lại không hợp với kiểu tiếp khách liên tục, vì chủ nhà sẽ bận tay suốt buổi.

Một nguyên tắc dễ nhớ: bày ít nhưng tiếp thêm nhiều lần. Khay đầy ắp trông sang lúc mới bày, nhưng sau vài lượt khách sẽ lộn xộn, bánh phía dưới bị đè, bánh phía trên khô se mặt. Một khay vừa phải, được thay mới giữa buổi, luôn tươm tất hơn.

Chọn vài loại bánh khác nhau về độ ngọt và kết cấu

Khách ăn liên tiếp mấy nhà trong một buổi sáng, nên vị giác rất nhanh ngán. Thay vì bày nhiều loại cùng kiểu ngọt đậm, hãy chọn vài loại khác nhau về độ ngọt và độ giòn mềm để khách có thể chọn theo ý thích.

Bánh chả: giòn, thơm mỡ, hợp với trà nóng

Bánh chả có vỏ bột giòn, nhân mỡ đường và lá chanh dậy mùi, ăn mặn ngọt đan xen nên không bị gắt. Đây là loại bánh uống trà rất hợp với người lớn tuổi, chỉ cần miếng nhỏ là đủ. Khi bày, nên để bánh chả riêng một ngăn để mùi lá chanh không lẫn sang mứt.

Bánh khảo: mềm mịn, tan trong miệng

Bánh khảo làm từ bột nếp, ăn mềm, mịn và hơi bở, hợp với người thích vị ngọt nhẹ, thanh. Bánh khảo rất kị ẩm, dễ mềm nhũn khi để lâu ngoài không khí, nên cần cắt vừa ăn và chỉ bày từng đợt nhỏ.

Bánh dẻo: lựa chọn thêm cho nhà thích vị cổ truyền

Nhiều gia đình ngày Tết vẫn thích có một đĩa bánh dẻo nhỏ trên bàn trà. Loại bánh này có vỏ và nhân đều đã được làm chín sẵn, nên cắt là ăn được ngay, không cần hâm hay chế biến thêm, rất tiện khi khách vào ra liên tục. Vỏ bánh dẻo truyền thống có màu trắng trong, làm từ bột nếp rang chín rồi xay và rây mịn, trộn với nước đường và nước hoa bưởi; người làm thường thêm chút dầu ăn không mùi để bột không bị khô. Nhân truyền thống là đậu xanh hoặc hạt sen làm nhuyễn, sên đặc. Ngày nay vỏ bánh dẻo còn được tạo màu từ trà xanh, lá dứa, hoa đậu biếc, củ dền, than tre, cà phê hay dâu tây, nên một đĩa bánh dẻo nhiều màu cũng làm khay bánh Tết thêm vui mắt.

Không cần bày hết mọi thứ cùng lúc. Buổi sáng mùng 1 thường khách ghé thăm nhanh, nên khay gọn với bánh chả, mứt gừng và hạt là đủ. Chiều mùng 2, mùng 3 khi họ hàng ngồi lâu hơn, có thể thêm bánh khảo, bánh dẻo và kẹo cho trẻ con.

Cắt sẵn hay để nguyên? Bày ít và tiếp thêm thường xuyên

Câu hỏi nhiều người nội trợ băn khoăn là nên cắt bánh sẵn cho tiện hay để nguyên cho đẹp và giữ được lâu. Cách hợp lý là làm cả hai, nhưng chia theo đợt:

• Bánh chả vốn đã là miếng nhỏ, cứ để nguyên, không cần cắt.
• Bánh khảo nên cắt thành thỏi vừa một lần ăn, nhưng chỉ cắt lượng đủ cho một đợt bày. Phần còn lại giữ nguyên trong giấy bọc hoặc hộp kín.
• Bánh dẻo nên cắt thành miếng nhỏ ngay trước khi bày, vì mặt cắt để lâu sẽ se và kém trong. Cắt đến đâu bày đến đó.

Một mẹo nhỏ: dùng dao mỏng, sạch và khô để cắt bánh dẻo, bánh khảo; nếu dao dính bột hay ẩm, miếng bánh sẽ nhòe mặt và dễ vỡ. Với bánh khảo, nhấn dao dứt khoát theo một đường thay vì cưa đi cưa lại.

Về số lượng, hãy ước lượng theo lượt khách thay vì bày cả hộp. Khay vừa phải, hết đến đâu tiếp đến đó, vừa giữ bánh tươi, vừa tránh tình trạng khách ngại lấy miếng cuối cùng trên đĩa.

Phối với mứt, hạt, trà nóng và thứ tự mời

Khay bánh Tết đẹp là khay có nhịp: cái giòn bên cạnh cái mềm, vị cay ấm của mứt gừng cạnh vị béo của hạt điều, vị ngọt thanh của bánh khảo xen với vị đậm của bánh chả. Khi sắp, nên nghĩ theo cách khách sẽ ăn:

1. Mời trà trước. Chén trà nóng rót ra ngay khi khách ngồi xuống, bánh để khách tự lấy sau.
2. Bánh chả, bánh khảo đặt ở vị trí gần tay khách nhất, vì đây là món mời chính.
3. Mứt và hạt xếp ở vòng ngoài, khách vừa trò chuyện vừa nhón ăn mà không phải với tay qua đĩa bánh.
4. Kẹo cho trẻ em để riêng một góc hoặc một hũ nhỏ, tránh để chung với bánh người lớn dễ bị bới lộn xộn.

Về trà, các loại trà xanh, trà sen, trà hoa nhài đều hợp với bánh chả và bánh khảo; vị chát nhẹ của trà làm dịu vị ngọt. Nếu nhà có khách không uống trà, chuẩn bị thêm nước lọc ấm là đủ lịch sự, không nhất thiết bày thêm nước ngọt.

Nên có sẵn đĩa nhỏ hoặc giấy ăn gần khay để khách đặt miếng bánh đang ăn dở, nhất là bánh dẻo và bánh khảo dễ dính tay hoặc rơi bột.

Dụng cụ: đĩa có nắp, hộp kín để thay khay giữa buổi

Bí quyết để khay bánh luôn tươm tất trong ba ngày Tết nằm ở việc chuẩn bị hai bộ khay hoặc đĩa thay phiên nhau. Khi khay trên bàn đã vơi hoặc bánh có dấu hiệu khô mặt, chủ nhà chỉ cần đổi bằng khay đã bày sẵn trong bếp, thay vì đứng xếp lại trước mặt khách.

• Đĩa hoặc khay có nắp trong suốt: giúp bánh khảo, bánh dẻo bớt tiếp xúc không khí giữa các lượt khách, mà vẫn thấy được bên trong để khách không ngại mở.
• Khay chia ngăn: mỗi loại bánh, mứt một ngăn, mùi không lẫn, vụn bánh chả không rơi sang mứt.
• Hộp kín trong bếp: chứa phần bánh chưa bày. Bánh chả giữ trong hộp riêng để giữ độ giòn; bánh khảo và bánh dẻo để hộp khác, đậy kín.
• Kẹp hoặc nĩa nhỏ: đặt cạnh khay để khách lấy bánh dẻo, mứt dẻo không phải dùng tay.

Trước Tết, hãy dành ít phút chuẩn bị sẵn phần bánh đã cắt cho buổi sau, bọc kín và cất nơi thoáng mát. Sáng ra chỉ cần mở hộp, xếp lên khay là xong, tiết kiệm nhiều thời gian trong những ngày bận rộn.

Trời nồm ẩm: giữ khay không ỉu và cuối ngày cất gì, bỏ gì

Tết miền Bắc thường gặp những ngày mưa phùn, không khí ẩm. Đây là kẻ thù của bánh chả và bánh khảo: bánh chả mất giòn, bánh khảo mềm nhũn, mặt bánh dẻo bị ướt. Vài cách để hạn chế:

• Chỉ bày lượng đủ cho một đợt khách, phần còn lại giữ trong hộp kín.
• Đặt khay bánh xa cửa ra vào và xa bàn thờ nơi hơi nhang, hơi ẩm tụ nhiều.
• Đậy nắp khay ngay khi khách rời đi, thay vì để mở cả buổi.
• Không bày bánh khảo cạnh mứt ướt hay hoa quả tươi, vì hơi nước sẽ làm bánh ỉu nhanh hơn.
• Nếu bánh chả đã hơi mềm nhưng còn thơm, có thể sấy lại nhẹ trong lò hoặc nồi chiên để lấy lại độ giòn trước khi bày đợt sau.

Về thời gian bánh để ngoài được bao lâu, cách đáng tin cậy nhất là đọc hướng dẫn bảo quản in trên hộp của từng loại và tự quan sát bằng cảm quan: bánh đổi mùi, mặt bánh ướt nhớt, bột bị chảy hoặc có đốm lạ thì không nên tiếc.

Cuối ngày nên làm gì với khay bánh

• Cất: bánh chả còn giòn, bánh khảo còn khô ráo, mứt và hạt chưa ẩm. Cho vào hộp kín, để riêng từng loại.
• Dùng sớm: bánh dẻo đã cắt miếng, mứt dẻo đã hở mặt. Bọc kín và ưu tiên mời trong buổi kế tiếp.
• Bỏ: bánh đã ỉu nặng, có mùi lạ, bánh rơi vãi, miếng đã bị cầm lên đặt xuống nhiều lần.

Rửa sạch và lau khô khay, đĩa trước khi bày đợt mới. Khay còn đọng nước là nguyên nhân rất thường gặp khiến bánh khảo mềm chỉ sau vài giờ.

Câu hỏi thường gặp về khay bánh tiếp khách ngày Tết

Nên bày bao nhiêu loại bánh trên một khay?

Không cần nhiều. Vài loại khác nhau về kết cấu, chẳng hạn một loại giòn như bánh chả, một loại mềm như bánh khảo hoặc bánh dẻo, cộng thêm mứt và hạt, là khách đã có đủ lựa chọn mà khay vẫn gọn.

Bánh khảo có nên cắt sẵn từ hôm trước không?

Chỉ nên cắt lượng cho một đợt bày và bọc kín phần còn lại. Cắt sẵn quá nhiều rồi để hở, bánh sẽ hút ẩm, mềm và mất vị.

Có thể bày bánh dẻo cùng bánh chả, bánh khảo không?

Hoàn toàn được, chỉ nên để bánh dẻo trên đĩa riêng có nắp và cắt ngay trước khi bày, vì mặt cắt để lâu sẽ se lại. Vỏ và nhân bánh dẻo đều đã chín sẵn nên không cần chế biến gì thêm.

Trời nồm, làm sao giữ bánh chả giòn cả ngày?

Bày ít một, đậy nắp sau mỗi lượt khách, giữ phần chưa bày trong hộp kín. Nếu bánh đã hơi mềm, có thể sấy nhẹ lại trước đợt bày tiếp theo.

Cuối ngày, bánh còn thừa có nên gộp chung vào một hộp?

Không nên. Mỗi loại một hộp kín để mùi không lẫn và bánh giòn không bị ẩm từ bánh mềm. Loại nào đã hở mặt thì ưu tiên dùng sớm.

Khay bánh mời khách ngày Tết không cần cầu kỳ, chỉ cần đúng nhịp: bánh dễ lấy, bày vừa phải, thay đều tay và giữ khô ráo. Nếu bạn cần tư vấn chọn bánh chả, bánh khảo, bánh dẻo cho mâm bánh mứt Tết của gia đình, hãy ghé Bánh Thủy Khuê hoặc để lại lời nhắn trên website, chúng tôi sẽ gợi ý cách phối bánh phù hợp với số lượng khách và khẩu vị của nhà bạn.